Tomo I, texto XXXVIII, Carlos III Navarra, rey Martín de Aragón


XXXVIII.
Reg. 2252, fol. 123. 21 de octubre de 1409.

Rey muy caro e muy amado hermano. Con muy gran crebamiento de corazon nos conviene soven renovar la dolor que havemos de la trista et muy dolorosa muert de nuestro primogenito e fijo vuestro el rey de Sicilia de gloriosa recordacion e agora no menos quando nos conviene scrivir de los afferes que tocan nuestra muy cara fija e vuestra la reyna de Sicilia su muger la qual ell sobre todas cosas amava e nos por conseguient amamos aquella tanto como en vida del dito rey su marido faziamos e la havemos e havremos todos tiempos por fija nuestra muy cara: e es muytoconsonant a razon quar nos la li esleimospor muger e la saquemos de la vuestra casa paternal e la embiemosal dito nuestro primogenito por reyna e muger suya. Rey muy caro y muy amado hermano porque a vos sea bien cierto que todo lo que desuso es contenido no solament lo havemos a corazon antes de feyto lo hemos metido en buena execucion significamosvos que encontinent sabida por nos la ditamuert muy dolorosa ordenemos que la dita reyna fija vuestraet nuestra fos regidora e lugartenient nuestra en el regno de Sicilia en aquella maniera que era vivendoel dito rey de Sicilia su marido e ahun con muyto mayor e amplo poder e ordenamos ahun mas que ella estea en aquellas ciudades villas e lugares e vaya por todas aquellas partes del regno que mas li plazeran liberament e assincomo ella esleira e que le sea feyta aquella honor e obediencia que a nos seria feyta si eramos personalment en aquell regno en el qual con la ayuda de nuestro Senyor Dios entendemos pasar muy prestament por visitar la dita reyna e poner aquell en buen estado. Porque rey muy caro e muy amado hermano en caso que a la dita reyna fija nuestra et vuestra muy cara plazera aturare remaner en el dito regno de Sicilia nos ne havremosmuy gran plazer e consolacion e li faremos fazer en aquell tanta honra como a nos mesmo: e si no hi querra remanermas passar en estas partes nos la faremos bien e honorablament acompanyar e despues si querra estar en nuestra cort havremosne muy grant placer e la havremos e tractaremos como a fija nuestra muy cara: e si mas querra tornaren vuestro regno nos la faremos acompanyar en tal manera que sera devidamente satisfeyto a vuestra honra e a la nuestra e a la suya. De todas estas cosas rey muy caro e muy amado hermano e de otras provisiones que sobre este feyto havemos mandado fazer vos porainformar mossen Arnau de Luça al qual ne havemos dito nuestra intencion. Rey muy caro e muy amado hermano la sancta Trinidad sea vuestra continua proteccion. Dada en Barchinona dius nuestro siello secreto a XXI dia de octobre del anyo de la natividat de Nuestro Senyor mil CCCC nueve. - REX MARTINUS. - Dominus rex mandavit michi - Bernardo Medici. - El rey Daragonhermano vuestro (1).

(1) Habla con el rey don Carlos el noble de Navarra.
https://es.wikipedia.org/wiki/Carlos_III_de_Navarra

Carlos III, el noble, Navarra, Detalle de su escultura yacente en el sepulcro de la Catedral de Pamplona (Janin Lomme de Tournai, 1416)
Carlos III, el noble, Navarra, Detalle de su escultura yacente en el sepulcro de la Catedral de Pamplona (Janin Lomme de Tournai, 1416)

Ver documento de adopción de Jaime I y el rey don Sancho de Navarra (siglo XIII) para comparar el estilo y vocabulario de los dos documentos.

Tomo I, texto XXXVII, Martinus Dei gratia rex Aragonum, procuratori civitatis Cathanie


XXXVII.

Reg. 2325, fol. 22. 18 de octubre de 1409.

Martinus Dei gratia rex Aragonum etc. Secreto et magno procuratori civitatis Cathaniepresenti et futuris fidelibus nostris gratiam nostram et bonam voluntatem. Cum preclarissimus rex Sicilie primogenitus nostercelebris memorie Anthone mulieri de Stephano nutrici seu balie incliti Frederici de Aragonia nostri nepotisconsideratione servicii lactis scilicet uberini seu mamillarisa primis cunis et usquequo dictus noster nepos lactentisexiluit etate per eam sibi eddite pro sustentatione ejus vite unciasauri sex super secretia dicte civitatis singulis annis concesserit et alias uncias tres ratione diurni victus prout nobis clare patuit: quocirca annuentes votis nostri primogeniti predicti et moti avito zelo ex ipso nature instinctu dictas uncias sex provisionis vel sustentationis nomine et easdem uncias tres diurni vel cotidiani victus eidem Anthonie sibi simul ad ejus vite decursum dari singulis descernentes et providentes vobis mandamus expresse quatenus vos presens secretus pro anno presenti vosque futuri singulis annis in vita dicte Anthonie vel persone legitime pro ea presentes vobis litteras assignanti de et super pecuniis dicte secretie ad vestras manus et posse quomodolibet proventis et proventuris ratione vestri ofíicii dictas uncias novem modo quo premittitur agregatas dare et assignare infallibiliter debeatis recepturi inde vice qualibet de assignatione ipsa apocam de soluto in quarum prima tenor presentium totaliter inseratur in aliis vero de ipsis tantum specialis mencio fiat: cum nos per presentes mandemus magistris rationalibus vel aliis vestrum compotum audituris quatenus dictas solutiones per vos dicte Anthonie vel legitime persone pro ea factas in tempore vestri ratiocinii computent et acceptent presentes autem literas postquam in forma publica redigi feceritis ad cautelam quam tam ad vos quam singulos succesores vestros eandem vim et robur habere volumus presentanti restituatis successoribus vestris quotiens opus fuerit ostendendas. Data in domo nostra de Bellesguart sub altero parvorum sigillorum nostrorum deffectu magni sigilliquo in negotiis Sicilie uti intendimus nondum facti anno Domini millesimo quadringentesimo nono die duodecimo octobris tertie indictionis. - REX MARTINUS. - Dominus rex mandavit michi - Stephano Blundo pro protonotario.